Raad van Toezicht: bewakers van de bedoeling

De komende weken kijken we aan de hand van actuele thema’s terug op het afgelopen jaar. Omdat Leviaan dit jaar 35 jaar bestaat, plaatsen we die onderwerpen in de tijd.

Leviaan is opgericht om mensen met een pychosociale en/of psychiatrische kwetsbaarheid te helpen hun plek in de samenleving in te nemen. Een proces van een lange adem, want ook na 35 jaar vraagt dat nog veel aandacht. Onze Raad van Toezicht ziet toe op de keuzes van Leviaan én denkt er inhoudelijk over mee. Een gesprek hierover met toezichthouders Wianne Brandt en Richard Janssen.

Hoever zijn we in het proces?
Janssen: ‘Ik groeide op in Venray. Daar zag ik dat duizenden mensen met een psychiatrische aandoening bij elkaar werden geplaatst, begeleid door geestelijken. Het was een toonbeeld van uitsluiting. Vervolgens kwam de herstelvisie en werd het maatschappelijk en ethisch niet meer geaccepteerd om mensen buiten de samenleving plaatsen. Vanuit deze ontwikkeling haalde Leviaan (destijds RIBW) haar bestaansrecht: als rehabilitatieroute via een proces van begeleid/beschermd wonen met een individueel herstelplan. Die route was én is er een met dilemma’s. Iedereen is het ermee eens, maar de meeste mensen willen liever niet een psychiatrisch patiënt als buurman.’

Brandt: ‘De maatschappij beschouwt mensen met een psychische kwetsbaarheid nog steeds niet altijd als gelijkwaardig. Dat zie je ook op de arbeidsmarkt. We kijken sneller naar talentprogramma’s voor mensen met een goed verstand, dan dat we de werkplek aanpassen zodat een ieders talent goed tot uiting komt.’

Wat moet er gebeuren om die omslag te maken?
Janssen: ‘Ik hoop dat door de schaarste op de arbeidsmarkt noodzaak ontstaat om deze groep mee te laten doen. In de wijk gebeurt dat al steeds meer. De wooncirkels zijn een heel mooie stap in de integratie. Zo zei een relatie bij een woningcorporatie laatst: ‘Vroeger verhuurden wij een woning, nu zijn we steeds meer bezig met de context: de galerij, de wijk.’

Waarom kozen jullie voor Leviaan?
Brandt: ‘Het trok mij aan om vanuit mijn ervaring een bijdrage te leveren aan een organisatie met een mooie opgave, waar bestuurlijke, maatschappelijke en organisatorische dilemma’s spelen. Vanuit een Raad van Toezicht waarin verschillende perspectieven en expertises vertegenwoordigd zijn. Daarbij speelt bestuurder Han Jetten een belangrijke rol. Hij werkt echt met ons samen en plaatst zichzelf niet tegenover ons, dat heb ik wel eens anders meegemaakt. We hebben onze eigen rol en een gedeelde ambitie: dat het goed gaat met de mensen bij Leviaan.’

Janssen: ‘Ik werkte lang in de psychiatrie, waarvan een jaar of tien als bestuurder. Ik vind het belangrijk dat een bestuur een goede Raad van Toezicht heeft, ik heb er zelf als bestuurder best wel eens last van gehad. Mij spreekt de lange termijnstrategie aan: hoe is de dynamiek in de samenleving en in de GGZ, hoe geven wij daar antwoord op en met welke strategische partners?’

Waar houden jullie toezicht op?
‘Mensen denken vaak dat we vooral naar jaarprogramma’s en financiële paragrafen kijken, en dat is ook een onderdeel’, aldus Brandt. ‘Maar de inzet van toezichthouders is gelinkt aan het ‘waarom’ van de organisatie, aan de mensen voor wie we het doen en die er werken. Het is onze taak om dat ook te bewaken, dat datgene wat de organisatie doet zoveel mogelijk leidt tot voelbaar resultaat voor de cliënten van Leviaan.’ 

Ervaringsdeskundige Xandra liep mee met de Raad van Toezicht. Hoe was dat?
Brandt: ‘Ontzettend waardevol. Zij benadrukte steeds om de consequenties van onze besluiten voor de doelgroep helder voor ogen te houden. Nu Xandra weg is, behouden we die mindset door onze vergaderingen met een cliëntverhaal te beginnen.’

Wat zijn de grote uitdagingen voor de toekomst?
Janssen: ‘We staan aan het begin met de invoering van de wooncirkels. Wil dat opleveren wat we beogen, dan moeten we meer ingebed zijn in de wijk. We zijn nog wel vijf tot tien jaar bezig met dat proces. Verder ben ik ervan overtuigd dat ook in de toekomst de middelen geen probleem zijn. We zijn een welvarend land met veel mensen die iets willen bijdragen in de samenleving. Ik denk dan ook dat de mogelijke bezuinigingen die de pandemie wellicht met zich meebrengt wel zullen meevallen.’

Brandt: ‘Al hebben we wel te maken met schaarste op een aantal aspecten, zoals de arbeidsmarkt. Dat noodzaakt ons een goede werkgever te zijn. We wentelen bijvoorbeeld de risico’s van op- en afschalen niet meer af op tijdelijke contracten. We moeten juist mensen aan ons binden. De cliënt heeft dat nodig.’

Klik hier om meer te lezen over 35 jaar Leviaan.

SitemapDisclaimerColofonSupportVoorleesfunctie gebruikenPrivacy- en cookieverklaring