De volgende zet van Khenny

Binnenkort gaat Khenny verder zonder begeleiding van Leviaan. Spannend, maar hij is er klaar voor. Bij Leviaan kreeg hij de rust, steun en het vertrouwen om stap voor stap zelfstandiger te worden: van beschermd wonen naar zelfstandig wonen met ambulante begeleiding. Inmiddels leidt hij een actief leven en zet hij zich in voor anderen. 

Voor Khenny liggen een paar bordspellen op tafel. Thuis heeft hij er meer dan 1.300. Hij bezoekt spellenbeurzen, schrijft recensies voor ruim 3.000 volgers op Instagram en organiseert iedere maand een spellenavond. Een spel loopt zelden precies zoals je vooraf verwacht. Soms krijg je onverwacht een kans. Soms moet je een andere route kiezen. Khenny weet inmiddels dat er altijd een volgende zet mogelijk is. 

Een plek om te groeien 
Na bijna vijf jaar in de jeugdpsychiatrie kwam Khenny als jonge man bij de beschermde woonlocatie Vredemaker in Zwaag. ‘Het was heel lang onduidelijk wat ik precies had. Van veel dingen had ik kenmerken, maar nooit genoeg voor één duidelijke diagnose. Als ik veel stress heb, kan ik heel zwart-wit gaan denken. Dan voelt het alsof iedereen tegen mij is en zie ik de nuance niet meer.’ 
De Leviaan-medewerkers leerden hem goed kennen en ontdekten wat hem op moeilijke momenten hielp. Ze namen zaken niet van hem over, wel hielden ze hem een spiegel voor en hielpen hem om opnieuw naar situaties te kijken. 'Ze zagen dat ik hoog in mijn emotie kwam en benoemde dat. Dan wist ik dat ik even afstand moest nemen, ademhalen en het laten bezinken.’ Tegelijk zagen zij hoeveel hij zelf kon.  

Zelfstandig, met vertrouwde steun 
Een volgende stap diende zich onverwacht aan toen er een woning van Leviaan vrijkwam. Zijn begeleiders zagen in Khenny degene die daar op dat moment het meest aan toe was. ‘Ze zeiden: ga maar eens kijken. Als je het wat vindt, kun je daar wonen. Toen ging het ineens snel: binnen twee weken verhuisde ik.’ 
Khenny ging er alleen wonen en kreeg begeleiding aan huis van medewerkers die hij kende van de Vredemaker. Zo kreeg hij meer vrijheid, met vertrouwde mensen om op terug te vallen. Later kwam het huurcontract op zijn naam. Hij bleef in hetzelfde huis wonen, nu als zelfstandig huurder. 

Mensen naast elkaar 
Voor Khenny maakte de menselijke kant van de begeleiding veel verschil. ‘Ik leerde mijn begeleiders ook een beetje persoonlijk kennen. Ze vertelden bijvoorbeeld dat ze gingen trouwen, een kind kregen of op vakantie waren geweest. Daardoor vond ik het makkelijker om mezelf open te stellen. Je blijft cliënt en begeleider, en je staat ook als mensen naast elkaar. Als ik iemand nodig had, maakten begeleiders daar ruimte voor. Ook als hun dag al vol zat. Dat gaf mij het gevoel dat ik werd gezien.’ 

De spiegel die begeleiders hem vroeger voorhielden, kan Khenny zichzelf nu steeds vaker voorhouden. Een van zijn grootste overwinningen is dat hij zichzelf al jaren niet meer beschadigt. Lange tijd was dat voor hem een manier om met spanning en heftige gedachten om te gaan. Met therapie, begeleiding en veel eigen inzet leerde hij daar anders mee om te gaan. ‘Daar ben ik het meest trots op.’ 

Doen wat energie geeft 
Zelfstandig wonen gaf Khenny vrijheid. De spontane contacten bij de woonvorm vielen wel weg. Daarom zocht hij andere plekken om mensen te ontmoeten en iets te doen wat bij hem paste. 
Bij inloop- en activiteitencentrum Korte Tuinstraat in Enkhuizen deed Khenny mee aan verschillende activiteiten, zoals toneel. Ook was hij een aantal jaar vrijwilliger bij een modeontwerper in Hoorn, waar hij meewerkte aan verschillende collecties. Via een begeleider kwam hij in contact met een roofvogelopvang in Andijk. Het werken met de dieren en de rustige omgeving spraken hem meteen aan. Sindsdien helpt hij daar iedere zaterdag als vrijwilliger met het voeren van de roofvogels. 

Zijn stem laten horen 
Khenny spreekt zich uit als hij ziet dat iets beter kan. Als lid van de centrale cliëntenraad denkt hij mee over beleid en komt hij op voor mensen die dat zelf lastig vinden. ‘Als niemand iets zegt, verandert er ook niets.’ Hij merkt dat er bij Leviaan echt naar cliënten wordt geluisterd. Ook schrijft hij mee aan de verhalenbundel van Leviaan ter gelegenheid van het 40-jarig jubileum. Hij interviewt andere mensen en helpt hun verhaal te vertellen. 

Klaar voor een nieuwe stap 
Binnenkort stoppen zijn begeleiding en dagbesteding. Khenny had het moment liever helemaal zelf gekozen. Toch weet hij dat hij veel aankan. Eerst neemt hij wat rust. Daarna kijkt hij welke nieuwe uitdaging bij hem past: vrijwilligerswerk, een betaalde baan of iets wat nu nog niet in beeld is. 
‘Als ik kan blijven doen waar ik plezier en energie uit haal, ben ik gelukkig.’ 
Aan anderen wil hij vooral meegeven: ‘Houd niet vast aan wat je vroeger allemaal kon, maar kijk naar welke uitdagingen je nu aankunt.’ 

Al 40 jaar samen krachtig 
Khenny zette zelf de stappen van beschermd wonen naar zelfstandig verdergaan. Begeleiders leerden hem kennen, hielden hem een spiegel voor en boden steun wanneer dat nodig was. Ook zagen zij zijn mogelijkheden en gaven hem ruimte om die te benutten. Nu zet Khenny zijn kracht in voor anderen. Hij vertegenwoordigt cliënten, brengt mensen samen rond een spel en helpt verhalen te vertellen. 
Zo groeit kracht wanneer mensen naast elkaar staan. Dat is al 40 jaar samen krachtig.